حتماً آن حكايت معروف را شنيدهايد كه يادگيري صيد ماهي، از گرفتن خود ماهي پرفايدهتر است. اين حكايت قديمي نشانگر اين موضوع است كه سرمايه دانشي از سرمايه مادي ارزشمندتر است. اين برتري از ديرباز همواره مورد توجه متفكرين و اهل خرد بوده است تا اينكه عصر اقتصاد دانش محور فرا رسيد و اهميت اين سرمايه بيش از پيش نمايان شد. امروزه در سراسر جهان، سازمانهايي را ميبينيم كه با تكيه بر دانش كاركنان خود ثروت آفريني ميكنند و آنچه كه بقاي آنها را در فضاي رقابتي حفظ ميكند، باز همان دانش و تخصص آنهاست.
همانطور كه موضوع سرمايههاي دانشي براي "سازمانها" مطرح است، در مورد "اشخاص" نيز چنين سرمايههايي تعريف شدهاند. معمولاً افراد هر از گاهي سرمايههاي مالي و مشهود خود را بررسي ميكنند و نسبت به قيمت روز، آنها را ارزش گذاري مينمايند. مثلاً با افزايش قيمت زمين، طلا، سهام و موارد اينچنيني با حساب سرانگشتي به محاسبه ارزش آنچه به عنوان دارايي مشهود در اختيار دارند پرداخته و حتي ممكن است نسبت به تبديل به احسن كردن آنها نيز فكرهايي بكنند. اما آيا ما در خصوص سرمايههاي نامشهود و غيرمالي خود نيز چنين تفكري داريم؟ قبل از اينكه به اين سئوال فكر كنيد، بهتر است سئوال ديگري مطرح كنيم، آيا شما به عنوان يك كارشناس، بازرگان، فروشنده، مدير و ... سرمايههاي نامشهود خود را ميشناسيد؟ به راستي مصاديق سرمايه نامشهود در مورد افراد (نه سازمان!) چيست؟ در اين مقاله قصد داريم تا به معرفي برخي از مصاديق سرمايههاي نامشهود شخصي بپردازيم.
ايدهها ايدههاي شما، سرمايههاي نامشهودي است كه به طور بالقوه داراي ارزش زيادي است، اما تا وقتي كه به فعليت تبديل نشود و به اندازه كافي پخته نگردد فايده چنداني براي شما نخواهند داشت. موفقترين سازمانها در سراسر دنيا كه صاحب درآمدهاي ميليون دلاري هستند با يك ايده شكل گرفتهاند! بي شك، اكتساب، ثبت و تفكر در خصوص ايدهها براي شما نيز مفيد خواهد بود. اكثر ما افرادي را از نزديك ميشناسيم كه با يك ايده خلاقانه در كسب و كار، صاحب درآمد قابل توجهي شدهاند. همچنين افراد زيادي را نيز ديدهايم كه داراي ايدههاي بسياري در زمينه ايجاد يك كسب و كار جديد و يا بهبود روش انجام كارها هستند، اما معمولاً ايدههاي اين افراد جامه عمل نميپوشد و منجر به خلق ارزش نميگردد! اديسون در اين رابطه جمله معروفي دارد كه گفته است: "نبوغ؛ يك درصد الهام و نود و نه درصد تلاش است"
شبكه ارتباطي مصداق ديگر سرمايه نامشهود شخصي، شبكه ارتباطي شماست. شما افراد بسياري را ميشناسيد و ميدانيد كه هر يك از اين افراد در چه زمينهاي تخصص دارند. دانستن اين موضوع به شما كمك ميكند تا در صورت بروز مسئله يا مشكلي در هر زمينه با افراد خاص تماس بگيريد و از مشورت آنها بهرهمند شويد. اين كار ممكن است منجر به پيشگيري از بروز خطا يا دوبارهكاري در فعاليتهاي شما گردد و در زمان و هزينههايتان نيز صرفهجويي نمايد. طبيعتاً كسي كه چنين شبكه ارتباطي را ندارند، مجبور به پرداخت هزينه و صرف زمان بيشتري خواهد بود. شبكههاي ارتباطي از زواياي ديگر نيز براي شما سرمايه نامشهود تلقي ميشوند. مثلاَ همين كه افراد بسياري هستند كه شما را ميشناسند و ميدانند كه شما مشغول به چه فعاليتي هستيد و داراي چه تخصصهايي هستيد نيز ممكن است براي شما ارزش آفرين باشد.
تجربيات اگر چه از يك منظر تجربيات ما؛ مجموعه اشتباهات ماست ولي نميتوان ارزش اين اشتباهات را ناديده گرفت. اصولاً افراد در مسير پر پيچ و خم زندگي، در دست و پنجه نرم كردن با مشكلات و يا روبرو شدن با شريط گوناگون، يا با موفقيت از آنها عبور ميكنند و يا چيزي ياد ميگيرند! تأمل در نتيجه كارها و تصميمهاي ما، سبب يادگيري و كشف اصولي ميشود كه اين ادراك بسيار گران بهاست! ممكن است داستان يكي از مديران موفق و معروف جهان را شنيده باشيد كه پس از درخواست استعفاء يكي از كاركنان خود به علت ارتكاب اشتباه بزرگي كه سازمان را متحمل هزينه گزافي كرده بود، با تعجب از او پرسيد كه "كجا ميخواهي بروي؟ من چند ميليون دلار هزينه كردهام تا شما در اثر اين اشتباه، چيزي ياد بگيري! حال ميخواهي بروي و من مجبور شوم اين هزينه را دوباره صرف فرد ديگري كنم؟" آنچه كه سبب ميشود تا يك فرد با تجربه بهتر از فردي كم تجربه، فعاليتي را انجام دهد، متاع ارزشمندي است، كه به سادگي بدست نميآيد.
آنچه بلد هستيد آيا شما ميتوانيد انگليسي صحبت كنيد؟ آيا ميتوانيد يك قرارداد تنظيم كنيد؟ آيا ميتوانيد يك وبسايت طراحي كنيد؟ آيا توانايي مديريت يك پروژه را داريد؟ آيا ميتوانيد يك مشتري را قانع كنيد كه كدام محصول براي او مناسبتر است؟ آيا ميتوانيد يك خانه را دكور كنيد؟ آيا ميتوانيد يك سوپ خوشمزه درست كنيد؟ آيا ميتوانيد عكسهاي خوبي بگيريد؟ آيا ميتوانيد رانندگي كنيد!؟ هر آنچه كه شما بلد هستند، هر چقدر هم كه ساده به نظر برسد، مصداقي از سرمايه نامشهود شماست و براي كسب آن حتماً زحمت كشيدهايد! ايجاد همسويي و ارتباط بين آنچه كه بلد هستيد، ميتواند شما را به يك انسان منحصر به فرد تبديل كند كه قادر است كارهايي را انجام دهد كه از عهده هر كس ديگري خارج است! چرا كه تنها شما هستيد كه هم ميتواند يك قرارداد تنظيم كند، هم مديريت پروژه بلد است و هم عكسهاي خوبي ميگيرد! مجموعه آنچه كه در كنار يكديگر بلد هستيد قابليتهايي را در شما ايجاد ميكند كه به كمك آنها قادر خواهيد بود كارهايي را انجام دهيد كه احتمالاً افراد بسياري نميتوانند!
اطلاعاتي كه در اختيار داريد تا به حال به اين فكر كردهايد كه اطلاعات پراكندهاي كه در كامپيوتر شخصي شما وجود دارد و يا حتي مستنداتي كه در كشوي ميزتان و يا قفسه كتابخانه خود داريد ممكن است داراي ارزش بسياري باشد؟ البته حتماً ميدانيد كه آنها به خودي خود، ارزش خاصي ندارند، اين شما هستيد كه ميتوانيد از آنها ارزش بسياري خلق كنيد! براي درك اين موضوع از استعارهاي استفاده ميكنم. در برخي نقاط جهان، معمولاً جريان باد وجود دارد. اين جريان ميتواند ارزش بسياري خلق كند، به اين شرط كه در مسير آن نيروگاه بادي ساخته شود. تا وقتي كه هيچ توربين بادي در مسير اين باد وجود نداشته باشد، ارزشي نيز خلق نخواهد شد. اطلاعات نيز همچون بادي است كه ميتواند براي شما ارزش بيافريند، در صورتي كه بدانيد با آن، چه ميخواهيد بكنيد. همانطور كه هر چه جريانهاي باد همسوتر باشد، نيروي بيشتري در توربين ايجاد خواهد شد، اطلاعاتي كه در اختيار داريد نيز هر چه سازماندهي شدهتر باشد، امكان ايجاد ارزش از آنها بيشتر خواهد بود.
اگر كتابي داريد كه در آن تكنيكهاي فروش را آموزش داده است و يا جزوهاي داريد كه در آن تكنيكهايي در خصوص كار با نرمافزار اكسل را شرح ميدهد و يا فيلمي كه در آن به آموزش مهارتهاي ارتباطي پرداخته شده است، شما را قادر ميكند تا به كمك اين اطلاعات ارزش خلق كنيد! هر چند مجدداً يادآوري ميكنم كه داشتن اين اطلاعات به خودي خود ارزش خاصي براي شما ايجاد نخواهد كرد.
در اين مقاله بيشتر از منظر اطلاعات و دانش به سرمايههاي نامشهود شخصي پرداخته شد. لازم به توضيح است كه موارد بسياري به عنوان سرمايه نامشهود شخصي ميتواند مطرح باشد. به عنوان مثال حسن خلق، پايبندي به ارزشهاي اجتماعي، شهرت خانوادگي و حتي آرزوهايتان نيز ممكن است جزء سرمايه نامشهود شما به حساب بيايند.
